Komend weekeinde hebben de Open Monumentendagen als thema ‘In Europa’. Veel gebouwen die normaal niet zo gemakkelijk toegankelijk zijn, zetten dan de deuren open. Terwijl een kersvers Eindhovens monument juist minder mensen trekt dan doordeweeks. Maar je kunt er in het weekeinde en elke schooldag gratis– tussen een grote massa internationale studenten –  een kijkje nemen ….

Op 20 augustus 2018 is de W-hal van de Technische Universiteit Eindhoven namelijk een rijksmonument geworden. Dat lijkt een verrassende stap, want de Raad van Cultuur gaf hierover eerder een negatief advies. Reden daarvoor was dat de W-hal niet meer gaaf en in oorspronkelijke staat was. Toch kwam de monumentenstatus voor dit gebouw niet uit de lucht vallen. De W-hal – die tegenwoordig onderdeel is van MetaForum – had al sinds 2013 een voorbeschermde status. Dat betekende dat dit gebouw in de praktijk behandeld werd als een rijksmonument.

Het dak op
Niet meer in gave, originele staat en toch monument worden? Hoe ‘flikt’ de W-hal dat? Simpelweg doordat de innovatieve constructie en karakteristieke elementen van deze faculteit werktuigbouwkunde nog steeds duidelijk herkenbaar zijn. Vooral de modulaire opbouw en het dak met het dambordpatroon springen in het oog. Eind jaren 50 was dit een ongekend modern ontwerp van de architecten van Embden en Choisy.  Daarmee is het een lichtend voorbeeld van de wederopbouwarchitectuur die steeds meer waardering krijgt. De Technische Universiteit koestert anno 2018 dit monument. Maar dat was tien jaar geleden wel anders. In 2007 diende het universiteitsbestuur nog een sloopverzoek in. Dat had bij voorbaat weinig kans van slagen, omdat een jaar eerder de Eindhovense stichting Wederopbouwerfgoed – tot groot ongenoegen van de TU/e – de monumentenstatus voor de W-hal wilde aanvragen.

Oud en nieuw
Ondanks een advies van professionals om de W-hal te bewaren werd door het voortvarende universiteitsbestuur een andere route ingeslagen. De monumentale W-hal werd geïntegreerd in een nieuw, innovatief ontwerp: MetaForum van Ector Hoogstad Architecten. Dit nieuwe hart van de universiteitscampus werd in 2012 geopend. Opvallend is dat dit ontwerp meerdere prijzen in de wacht sleepte, waaronder de Gulden Feniks voor de beste transformatie. Wat je er als bezoeker ook van vindt: beide gebouwen zijn voor studenten bouwkunde een inspirerend voorbeeld van bijzondere, vernieuwende architectuur. Voor het universiteitsbestuur was het verlangen van de stichting Wederopbouwwerfgoed trouwens een wijze les. De laatste jaren koestert de universiteit de oude, karakteristieke gebouwen die simpelweg met hun aanwezigheid het groeiende aantal (internationale) studenten een boeiend verhaal vertellen. Wilt u dat verhaal horen en zien? Dan is een kunstwandeling over het universiteitsterrein een aanrader.

Hubertine van den Biggelaar
storyteller bij www.anno04.nl

NB: Wilt u weten welke monumenten u in uw buurt kunt bezoeken? Kijk dan op www.openmonumentendag.nl

Wilt u weten welk verhaal uw gebouw of organisatie te vertellen heeft? Neem dan vrijblijvend contact met me op!