Het is bijna 5 december. En iedere Nederlander denkt dan meteen aan Sinterklaas. Of u nu nog ‘gelovigen’ in huis heeft of niet: feit is dat het Sinterklaasfeest alles te maken heeft met het christelijke geloof: van de bisschopsmijter tot en met het zetten van de schoen. Verrassend vindt u niet? Ik vertel er meer over en geef u aan het eind van dit blog zelfs wat cadeau!

Sinterklaas is oud, héél oud. Deze heilige leefde in de 3e en 4e eeuw en stierf op 6 december 342. Al vrij snel na zijn overlijden werd hij heilig verklaard en werd zijn sterfdag ook zijn naamdag. Het Sinterklaasfeest is iets minder oud. Vanaf de 13eeeuw wordt Sint Nicolaas als heilige – en vooral als beschermer van kinderen en reizigers – vereerd.

Drie weken kinderfeest
Aanvankelijk duurde het Sinterklaasfeest maar liefst 24 dagen! Op 5 december werd een kinderbisschop met assistenten gekozen uit alle kinderen die in een stad woonden. Deze selecte groep kreeg tot aan de Dag van de Onnozele kinderen (op 28 december) voedsel en geschenken, waaronder schoenen. Juist om die reden vieren wij nu niet op 6 maar op 5 december pakjesavond! En al die andere kinderen dan? Die kregen geld én een vrije dag op 6 december om het Sinterklaasfeest te vieren.

Grote schoen zetten
De uitverkoren kinderen kregen dus schoenen, de andere kinderen geld. Daarmee was Sinterklaas puur een kinderfeest. Dat veranderde in 1427. Toen zetten arme volwassen voor het eerst hun schoen in de Utrechtse Sint Nicolaaskerk. Rijkere stadsbewoners stopten daar geld in. Op 6 december werd de opbrengst eerlijk onder de schoenzetters verdeeld. Zouden we daarom nog steeds chocolademunten in schoenen stoppen?
Pas vanaf de 16deeeuw gingen kinderen hun schoentjes thuis bij de kachel zetten. Daar kwam dan een cadeautje en wat lekkers in. Om kosten te sparen, werden alleen kinderschoentjes gevuld. Vond Sinterklaas dat je te oud was, dan vond je een zakje zout of roe in je schoen …

Concurrent van Valentijn
Sinterklaas is niet alleen de beschermheilige van kinderen en reizigers. Hij is ook beschermheilige van onder meer trouwlustige meisjes. Zij keken vanaf de 15deeeuw uit naar de zogenoemde Sinterklaasmarkten waar cadeautjes verkocht werden. De speculaaspop vond daarbij gretig aftrek bij jongens. Zij gaven deze lekkernij aan het meisje van hun dromen. Nam zij de pop aan, dan was de kans op verkering groot. De markten waren dus een soort huwelijksmarkt en in deze tijd was Sinterklaas dus een serieuze concurrent van Valentijn!

Onzichtbare kinderheld
Opvallend is dat Sinterklaas eeuwenlang geen zichtbare rol speelt in zijn eigen feest. Tot de 19deeeuw blijft hij de onzichtbare kinderheld. Pas rond 1850 treedt Sinterklaas in vol ornaat buitenshuis op. De eerste officiële intocht is zelfs pas op 6 december 1888 in Venray. In onze hedendaagse beeldcultuur is de goedheiligman te gast in alle mogelijke media. Mooi om letterlijk te zien hoe iedereen in een goed verhaal blijft geloven!

En goede verhalen vertellen? Dat doe ik ook graag! Dat kunt u ontdekken met ons speciale decembercadeau. Want omdat het Sinterklaas is, mag ik u een gratis boek uit ons portfolio cadeau doen. Welke pakketje mag ik in uw schoen of onder uw kerstboom leggen? Geef dat door aan hubertine@anno04.nl.

Hubertine van den Biggelaar
storyteller bij www.anno04.nl