Houd jij van Valentijnsdag? Of vervloek je deze uit Amerika overgewaaide ‘liefdesdag’? Vanuit mijn liefde voor geschiedenis ging ik op zoek naar dé Valentijn.

Of ik mijn liefde gevonden heb? Nou in mijn privéleven wel. Maar dé Valentijn heb ik helaas niet op kunnen sporen. Maar ik ben wel een schat aan informatie rijker geworden …

Heilige dag
Niet echt verrassend is dat 14 februari de naamdag is van de heilige Valentijn. Wel vaker zijn naamdagen van heiligen uitgegroeid tot feestdagen, zoals Sinterklaas. Bijzonder is dat we niet zeker weten wie die heilige Valentijn is geweest. Zeker is dat in 496 paus Gelasius 14 februari bestempelde tot de naamdag van Valentijn. Maar wie deze – ongetwijfeld lieve – man is geweest is tot op de dag van vandaag onduidelijk. Sterker nog: de koppeling tussen de heilige Valentijn en de liefdesdag in februari was de katholieke kerk een doorn in het oog. Daarom besloot de kerk in 1964 de officiële viering van de naamdag te beëindigen.

Vrijbrief
Toch heeft Valentijnsdag een belangrijke historische betekenis. Met name in het Victoriaanse Engeland was Valentijnsdag erg populair. Het was namelijk de enige dag waarop je met een brief of cadeau openlijk je liefde aan iemand kon verklaren. Zo’n vrijbrief heeft ongetwijfeld veel liefdesnestjes opgeleverd. En over nestjes gesproken …. Er wordt ook wel beweerd dat Valentijnsdag te maken heeft met de vogels die rond 14 februari met paren beginnen.

Geromantiseerde legende
Rond 1900 zijn er verschillende verhalen ontstaan rondom de heilige Valentijn. De meest bekende is de geromantiseerde legende over priester Valentinus. Volgens de overlevering zou hij in het geheim Romeinse soldaten hebben getrouwd, terwijl dit verboden was. Van dezelfde Valentinus wordt beweerd dat hij onthoofd werd, omdat hij de blinde dochter van de Romeinse stadhouder het licht in de ogen terug gegeven had. In andere overleveringen was de vader trouwens slechts een gevangeniscipier was. Mooie verhalen, maar als je van feiten houdt kun je daar niet zo veel mee. Het enige wat vaststaat is dat Valentinus op 14 februari 269 geëxecuteerd is. Niet echt een romantisch einde …

Heidens feest
Nog minder romantisch is de verklaring dat Valentijnsdag zijn oorsprong heeft in het Romeinse feest Lupercalia. Dit festijn begon met de rituele slachting van een hond en twee geiten. De geitenhuid werd verwerkt tot riemen, waarmee naakte jongemannen door de straten van Rome renden. Elke vrouw die zij met de riem raakten zou zwanger worden. Hoe vanuit dit pijnlijke festijn een liefdevolle Valentijnsdag ontstaan zou zijn is de meeste historici een raadsel.
Wat trouwens wel zeker is: Engelse emigranten hebben hun Valentijnsdag meegenomen naar Amerika. Van daaruit is dit feest – in een ander vorm en met veel meer commercie – weer overgewaaid naar Europa. En of u er nu van houdt of niet: u ontkomt tegenwoordig niet aan deze liefdesdag. Hopelijk is één ding u duidelijk geworden: dat ik een voorliefde heb om verhalen te vertellen. Daar werk ik met liefde en plezier aan. Wilt u daar meer over weten? Mail dan naar hubertine@anno04.nl.

Hubertine van den Biggelaar
storyteller bij www.anno04.nl

De foto bij dit blog is afkomstig van www.gahetna.nl.